Pronuntiatio restituta- łacina restytuowana

Wymowa łaciny restytuowanej (łac. pronuntiatio restituta) to sposób odtwarzania brzmienia łaciny klasycznej, czyli takiej, jaką posługiwano się w starożytnym Rzymie w okresie republiki i wczesnego cesarstwa. Opiera się na badaniach językoznawczych: analizie tekstów antycznych, zapisów błędów ortograficznych, transkrypcji greckich oraz porównaniach z językami romańskimi.

Celem tej rekonstrukcji jest możliwie wierne oddanie pierwotnej fonetyki łaciny, w odróżnieniu od wymowy tradycyjnej (np. kościelnej), która ukształtowała się znacznie później i różni się w zależności od kraju.

Cechy charakterystyczne

• wymowa jest „twardsza” i bardziej regularna niż w wersjach późniejszych,
• każda litera ma zasadniczo jedną wartość fonetyczną,
  

Przykłady wymowy

Poniżej kilka liter i dyftongów, które brzmią inaczej, niż średniowieczna i kościelna wymowa:

• C – zawsze wymawiane jako k
  • Caesar → Kaj-sar
• G – zawsze twarde, jak polskie g
  • legio → legio
• V – wymawiane jak ł (angielskie w)
  • vinum → łinum
• S – zawsze bezdźwięczne, jak polskie s
  • rosa → rosa

Dyftongi (dwugłoski)

• AE – wymawiane jako aj
  • Caesar → Kaj-sar
• OE – wymawiane jako oj
  • poena → poj-na