# Tryb rozkazujący czasowników

**Jak rozkazywać**

Znamy już czasowniki podane w trybie rozkazującym z naszych komend wojskowych :   
\- **vertite** - skręćcie  
\- **state** - stójcie  
\- **spectate** - patrzcie  
\- **consistite** - zatrzymajcie sie

Warto zauawazyc, ze sa one podane w liczbie mnogiej.

Aby moc sie zwracac nie tylko do grupy zolnierzy, ale takze do pojedynczego zolnierza.   
Potrzebujemy wiedziec jak tworzyc taki tryb rozkazujacy w liczbie pojedynczej, a w szczegolnosci jak wygladaja bezokoliczniki tychze czasownikow.

Otoz temat jest calkiem prosty.

**Uogolniajac :**  
\- jesli na koncu slowa jest - RE - bezokolicznik  
\- ucinamy owo - RE - i mamy liczbe pojedyncza trybu rozkazujacego  
\- zamieniamy - RE na - TE - i mamy liczbe mnoga trybu rozkazujacego

<span class="bbc_underline">Przyklady:</span>

\-----------------------------  
\- **dare** - podać  
\- **da** - podaj  
\- **date** - podajcie  
\-----------------------------  
\- **stare** - stać  
\- **sta** - stój  
\- **state** - stójcie  
\-----------------------------  
\- **laxare** - zluzować  
\- **laxa** - zluzuj  
\- **laxate** - zluzujcie  
\-----------------------------  
\- **avdire** - słuchać  
\- **avdi** - słuchaj  
\- **avdite** - słuchajcie  
\-----------------------------  
\- **venire** - przybywać  
\- **veni** - przybądź  
\- **venite** - przybądźcie  
\-----------------------------  
\- **abire** - rozejść się  
\- **abi** - rozejdź się (po polsku lepiej bedzie brzmialo : odejdz)  
\- **abite** - rozejdźcie się  
\-----------------------------  
\- **mvndare** - wyczyścić  
\- **mvnda** - wyczyść  
\- **mvndate** - wyczyśćcie

itd

Prosto, latwo i przyjemnie ...

ALE NIESTETY jest pewien wyjatek.

Sa czasowniki, nalezace do tzw 3eciej koniugacji.  
I one z reguly koncza sie na -ERE

Wowczas mamy troche inny system dzialania :

**Uogolniajac :**  
\- jesli na koncu slowa jest - ERE - bezokolicznik (szczegolny przypadek koncowki -RE)  
\- ucinamy samo - RE - i mamy liczbe pojedyncza trybu rozkazujacego (tak samo jak wyzej bylo)  
\- zamieniamy - ERE na - ITE - i mamy liczbe mnoga trybu rozkazujacego (i tu jest owa zmiana)

<span class="bbc_underline">Przyklady:</span>  
\- **vertere** - odwrócić/skręcić  
\- **verte** - odwróć  
\- **vertite** - odwróćcie (a nie vertete)  
\-----------------------------  
\- **consistere** - zatrzymać się  
\- **consiste** - zatrzymaj się  
\- **consistite** - zatrzymajcie się (a nie consistete)  
\-----------------------------  
\- **dirigere** - wyrównać  
\- **dirige** - wyrównaj  
\- **dirigite** - wyrównajcie (a nie dirigete)

itd

Do tej ostatniej grupy bedzie nalezalo calkiem sporo czasownikow, ktore uzywamy :  
\- **pergere**  
\- **procedere**  
\- **recidere**  
\- **stringere**  
\- **recondere**  
\- **deponere**  
\- **facere**

itd

Zeby bylo jeszcze gorzej, wcale nie kazdy czasownik, ktory konczy sie na -ERE ... podlega owej regule.

Bo przykladowe dwa dosyc znane czasowniki, wlasnie jej nie podlegaja :

\--------------------------  
\- **salvere** - witać (dosłownie- być zdrowym, mieć się dobrze)  
\- **salve** - witaj (dosłownie- bądź zdrów)  
\- **salvete** (a nie salvite) - witajcie (dosłownie- bądźcie zdrowi)  
\--------------------------  
\- **valere** - żegnać (dosłownie- być zdrowym, mieć się dobrze)  
\- **vale** - żegnaj (dosłownie- bądź zdrów)  
\- **valete** (a nie valite) - żegnajcie (dosłownie- bądźcie zdrowi)