Tribvnvs Angvsticlavivs
Stanowisko Tribvnvs Militvm Angvsticlavivs (dosł. „trybun wojskowy o wąskim pasie”) było jednym z filarów dowództwa legionowego w okresie cesarstwa. Był to oficer stanu ekwickiego (ordo equester), należący do głównego sztabu legionu, podległy Legatowi Legionu (Legatvs Legionis) i współpracujący z Tribvnvs Laticlavivs (przedstawiciel rodu patrycjuszy na stażu) oraz Prefektem obozu (Praefectus Castrorum).
W praktyce Tribvnvs Angvsticlavivs był zawodowym oficerem, którego doświadczenie i znajomość życia wojskowego miały kluczowe znaczenie dla funkcjonowania legionu.
Władza w Rzymskiej armii opierała się o tzw. “Imperium” (od łac.“imperare” 'rozkazywać; rządzić'), który z definicji był najwyższym i suwerennym zakresem władzy wojskowej, cywilnej i religijnej wyższych urzędników w starożytnym Rzymie przyznawaną formalnie przez lud (w Republice) lub przez Cesarza (w Pryncypacie).
Obejmowało ono:
dowództwo wojskowe (imperium militiae)
najwyższą jurysdykcję karną, w tym prawo wydawania wyroków śmierci
prawo wydawania rozkazów wiążących wszystkich obywateli
prawo przymusu (coercitio maior)
Każda z osób dzierżących imperium mogła decydować o życiu lub śmierci i orzekała najwyższe kary.
Oficerowie poniżej Legata tacy jak Trybun, czy Prefekt obozowy nie posiadali władzy na poziomie “Imperium”, bo pełnili funkcje z poziomu urzędnika wojskowego, a nie z poziomu magistratu. Każde ich działanie było subdelegowane przez tego Legata, któremu podlegali.
Zamiast imperium dysponowali oni tzw. Potestas.
Potestas Trybuna obejmowała:
dowodzenie wydzielonymi oddziałami (kohorty, vexillatio)
nadzór administracyjny i dyscyplinarny
prawo wydawania rozkazów żołnierzom w imieniu Legata
ograniczoną coercitio minor (np. kary porządkowe), bowiem najwyższe kary (jak kara śmierci) leżała w decyzji osoby posiadającej “Imperium”
OBOWIĄZKI:
Trybun wykonywał funkcje administracyjne i dyscyplinarne do których zaliczano:
wydawanie haseł nocnych (signa nocturna), kontrola musztry i kar (disciplina militaris), przygotowywanie raportów (tabvlae divrnae), egzekwowanie wyroków
Do głównych zadań Trybuna należało:
nadzór nad szkoleniem, dyscypliną żołnierzy
porządkiem w obozie, oraz przy współpracy z Praefectvs Castrorvm potrzebną logistyką
bezpośrednio dowodził częścią legionu w ramach działań taktycznych
prowadzenie ewidencji i list stanu legionu (tabvlae legionis),
kontrola wypłat żołdu (stipendium) i premii (praemia militiae),
rozliczanie zaopatrzenia i uzbrojenia,
koordynacja komunikacji wewnątrz legionu – odbieranie i przekazywanie rozkazów Legata,
wydawanie i odbieranie haseł nocnych (signa nocturna) – systemu komunikacyjnego, który wg Polibiusza (VI.34) polegał na przekazywaniu tabliczki z rozkazem od manipułu do manipułu,
prowadzenie raportów dziennych (relationes diurnae) i meldunków o stanie zdrowia, gotowości i dyscypliny,
uczestnictwo w radzie wojennej (consilivm militare) wraz z Legatem, Prefektem obozu i Centurionami seniorami (primipilares).