Tribvnvs Angvsticlavivs

Stanowisko Tribvnvs Militvm Angvsticlavivs (dosł. „trybun wojskowy o wąskim pasie”) było jednym z filarów dowództwa legionowego w okresie cesarstwa. Był to oficer stanu ekwickiego (ordo equester), należący do głównego sztabu legionu, podległy Legatowi Legionu (Legatvs Legionis) i współpracujący z Tribvnvs Laticlavivs (przedstawiciel rodu patrycjuszy na stażu) oraz Prefektem obozu (Praefectus Castrorum).

W praktyce Tribvnvs Angvsticlavivs był zawodowym oficerem, którego doświadczenie i znajomość życia wojskowego miały kluczowe znaczenie dla funkcjonowania legionu.

Władza w Rzymskiej armii opierała się o tzw. “Imperium” (od łac.“imperare” 'rozkazywać; rządzić'), który z definicji był najwyższym i suwerennym zakresem władzy wojskowej, cywilnej i religijnej wyższych urzędników w starożytnym Rzymie przyznawaną formalnie przez lud (w Republice) lub przez Cesarza (w Pryncypacie).

Obejmowało ono:

• dowództwo wojskowe (imperium militiae)
  
  

• najwyższą jurysdykcję karną, w tym prawo wydawania wyroków śmierci
  
  

• prawo wydawania rozkazów wiążących wszystkich obywateli
  

• prawo przymusu (coercitio maior)

Każda z osób dzierżących imperium mogła decydować o życiu lub śmierci i orzekała najwyższe kary.

Oficerowie poniżej Legata tacy jak Trybun, czy Prefekt obozowy nie posiadali władzy na poziomie “Imperium”, bo pełnili funkcje z poziomu urzędnika wojskowego, a nie z poziomu magistratu. Każde ich działanie było subdelegowane przez tego Legata, któremu podlegali.

Zamiast imperium dysponowali oni tzw. Potestas. 

Potestas Trybuna obejmowała:

• dowodzenie wydzielonymi oddziałami (kohorty, vexillatio)
  
  

• nadzór administracyjny i dyscyplinarny
  
  

• prawo wydawania rozkazów żołnierzom w imieniu Legata

• ograniczoną coercitio minor (np. kary porządkowe), bowiem najwyższe kary (jak kara śmierci) leżała w decyzji osoby posiadającej “Imperium”
  

OBOWIĄZKI:

Trybun wykonywał funkcje administracyjne i dyscyplinarne do których zaliczano:

1. nadzorowanie warowni i wart (cvstodiae),
   
2. wydawanie haseł nocnych (signa nocturna),
3. kontrola musztry i kar (disciplina militaris),
4. przygotowywanie raportów (tabvlae divrnae),
5. egzekwowanie wyroków

Do głównych zadań Trybuna należało:

• nadzór nad szkoleniem, dyscypliną żołnierzy

• porządkiem w obozie, oraz przy współpracy z Praefectvs Castrorvm potrzebną logistyką 

• bezpośrednio dowodził częścią legionu w ramach działań taktycznych

• prowadzenie ewidencji i list stanu legionu (tabvlae legionis),

• kontrola wypłat żołdu (stipendium) i premii (praemia militiae),

• rozliczanie zaopatrzenia i uzbrojenia,

• koordynacja komunikacji wewnątrz legionu – odbieranie i przekazywanie rozkazów Legata,

• wydawanie i odbieranie haseł nocnych (signa nocturna) – systemu komunikacyjnego, który wg Polibiusza (VI.34) polegał na przekazywaniu tabliczki z rozkazem od manipułu do manipułu,

• prowadzenie raportów dziennych (relationes diurnae) i meldunków o stanie zdrowia, gotowości i dyscypliny,

• uczestnictwo w radzie wojennej (consilivm militare) wraz z Legatem, Prefektem obozu i Centurionami seniorami (primipilares).