Deminutivum- zdrobnienia

O tym jak zdrabniać i rozdrabniać

ZDRABNIANIE

Generalna zasada dzieki, ktorej mozemy zdrobnic slowo jest dodanie koncowki :
-vlvs, - vla, - vlvm (w zaleznosci od rodzaju rzeczwwnika - meski, zenski i nijaki)

np:
globvs -> globvlvs (kula -> kulka)
rana -> ranvla (żaba -> żabka)

Jak coś zostało zdrobnione, to mozna to dalej jeszcze rozdrobnić poprzez dodanie końcowek -ellvs, -ella, -ellvm

np:
capsa -> capsvla -> capsella (pudło -> pudełko -> pudełeczko)

vagina -> vaginvla -> vaginella (pochwa [na miecz] -> pochewka [na nóż] -> yyy.. pochewcia [na yyy ? ] :) ktoś ma jakiś pomysł ?

liber -> librvlvs -> libellvs (księga -> książka -> książeczka)

ALE NIESTETY .... im dalej w las, tym gorzej bo istnieje kupa wyjątków, kiedy to trzeba dodac cos innego:
-cvlvs, -cvla, -cvlvm,
np: homo -> homvncvlvs (człowiek -> ludzik)
-olvs, -ola, -olvm,
np: mallevs -> malleolvs (młot -> młotek)
albo inne końcówki jak: -acvlvs, -icvlvs, -nvncvlvs, -vscvlvs itd

np:
pvgna -> pvgnicvla (bitwa -> bitka)
petasvs -> petasvncvlvs (kapelusz -> kapelusik)
pes -> pedicvlvs (stopa -> stópka)
dies -> diecvla (dzień -> dzionek)

A przy rozdrabnianiu trzeba dodac niekiedy -illvs, -illa, -illvm zamiast -ellvs, -ella, -ellvm
np:
signvm -> signacvlvm -> sigillvm (znak -> znaczek -> yyy ?)

albo -ollvs, -olla, -ollvm
np:
corona -> coronvla ->corolla (korona -> koronka -> koronieczka ?)

NIE WSZYSTEK ZŁOTO CO SIĘ ŚWIECI

Wydawałoby się, iż wszystko co posiada owe koncowki (-vlvs, -vla, -vlvm; -olvm ... itd ), o ktorych mowa w tym temacie, oznacza, ze już jest zdrobnieniem od innego wyrazu.

Ale tak nie jest ... Podobnie zreszta jak w jezyku polskim:

- zdrapka ... nie pochodzi od słowa ... zdrapa
- nalepka ... nie pochodzi od slowa ... nalepa
- okładka .. itd
- a kubek ... nie pochodzi od słowa ... kub

Przykład :
sitvla (garnek) nie pochodzi od zadnego sita (gar) .. czy cos takiego.
Jest to po prostu situla - garnek, ktory dopiero mozemy zdrobnic do sitella.

Mamy zatem po polsku :

pas -> pasek -> paseczek
kosz -> koszyk -> koszyczek
ALE
---- -> kubek -> kubeczek

A po łacinie :

baltevs -> balteolvs -> baltellvs (pas -> pasek -> paseczek )
corbis -> corbvla -> corbella (kosz -> koszyk -> koszyczek)
ALE
--- -> pocvlvm -> pocillvm (--- -> kubek -> kubeczek)

Inne słowa, ktore jeszcze nie sa zdrobnieniem, a mimo to tak wyglają to :

--- -> situla -> sitella (--- -> garnek -> garnuszek)
--- -> manipulus -> manipellus (--- -> manipuł -> manipułek :) )
--- -> cingvlvm -> cingillvm (--- -> pasek wojskowy -> paseczek wojskusiowy :) )
--- -> ocvlvs -> ocellvs (--- -> oko -> oczko)
--- -> fibvla -> fibella (--- -> fibula -> fibulka)
--- -> tabvla -> tabella (--- -> tablica -> tabliczka) itd

ROZDRABNIANIE

W języku polskim można zdrobniałe słowo dalej rozdrabniać, jednak czym głebiej, tym trudniej wyłapac, co jest de facto mniejsze od czego.

Bo czy każdy się zgodzi z ponisza kolejnoscia ?

żaba -> żabka, żabcia, żabusia, żabeńka, żabuleńka, żabeczka,
kot -> kotek, koteczek, kociak, kociaczek, kociątko, kotuś, kotunio
ptak -> ptaszek, ptaszeczek, ptaś, ptasiątko
Katarzyna -> Kasia, Kaśka, Kasieńka, Kasiunia, Kasiulka, Kasiuleczka, Kasiunieczka

W jezyku lacinskim proces rozdrabniania podlega bardziej usystematyzowanym regułom i rozdrabniac mozna, az w nieskonczonosc ... i zawsze bedzie wiadomo, co jest od czego mniejsze lub bardziej pieszczotliwe :)

Na przyklad ponizsza : głowa, główka, główeczka, główcia, głowinka, główenieczka ... itd :) .. Po łacinie będzie wyglądac tak :

Posted Image

Łatwo mozna zauwazyc zasade jaka temu towarzyszy....
Najpierw zdrabniamy,
potem rozdrabniamy,
potem zdrabniamy rozdrobnione,
potem rozdrabniamy rozdrobnione,
potem zdrabniamy rozdrobnione rozdrobnionego
itd

PRZYDATNE ZESTAWIENIA

Zacznijmy od ...

mea bestia -> mea bestiola (mój zwierzak -> mój zwierzaczek)

A zatem do kolegi w namiocie powiemy:
mea bestia -> mea bestiola (mój zwierzaku ! -> mój zwierzaczku !)

Czyszcząc sprzęt z rdzy powiemy :
mea misera lorica -> mea misera loricvla ! ( mój biedny pancerz/u -> mój biedny pancerzyk/u .. jw. ) :bum:

Obserwując kąpiącego się Optio, zagwiżdzemy, mrucząc pod nosem:
bonvs corpvs -> bonvs corpvscvlvm (ładne ciało -> ładne ciałko)
albo
bonvs genv -> bonvs genicvlvm (ładne kolano -> ładne kolanko)

Siedząc wspolnie przy stole w jadalni, powiemy do Maximvsa:
Maxime, vbi est tvvs manvs -> manicvla ? (Maximusie, gdzie Twoja ręka -> rączka ?)

Szukając swoich Contvbernalis-ów z Contvbvernivm krzykniemy
Vbi svnt meae parvae ranvlae (Gdzie są moje małe żabki ?)

IMIONA

A jak zdrabniać nasze imiona ?

Podobnie jak powyżej, przy czym nie istnieja jakies specjane reguly, ktorymi moglibysmy sie poslugiwac..

Znajdujemy w litaraturze bowiem zdrobnienie :
- Lvcia -> Lvcilla ... ale ...
- Tvllia -> Tvlliola

Podobnnie beda : Atia -> Atiola , Cornelia -> Corneliola, Fabia -> Fabiola